12-18 YAŞ ARALIĞINDAKİ ÖĞRENCİLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARI VE MUTLULUK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Burhan Özkurt; Hüseyin Fatih Küçükibiş

EN TR

INVESTIGATION OF PHYSICAL ACTIVITY INVOLVEMENT MOTIVATION AND HAPPINESS LEVEL OF 12 TO 18-YEAR-OLD STUDENTS

Abstract

The purpose of this study was to examine the motivation to participate in physical activity and happiness levels of students between the ages of 12 and 18. The study was conducted using a relational research design, one of the quantitative research approaches, and was based on volunteerism. The research data was obtained from a total of 498 students between the ages of 12 and 18 living in Ankara, Kocaeli and Gaziantep. Personal information form, motivation to participate in physical activity scale and happiness scale were used as data collection tools. Convenience sampling method was used for sample selection and face-to-face interview method was preferred for data collection. The data obtained were analyzed using SPSS program. In addition, arithmetic mean, standard deviation, percentage, frequency, T-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation and regression tests were used in the analysis of the data, and Cronbach alpha total internal consistency reliability coefficients of the scales used were calculated. The study found a significant relationship between motivation to participate in physical activity and happiness. In addition, as a result of the analyses, it was observed that students' motivation to participate in physical activity positively affected their happiness levels; this relationship was statistically significant (p<0.05). Based on these findings, it can be concluded that students' increased motivation for physical activity positively increases their happiness levels.

Keywords

12-18 YAŞ ARALIĞINDAKİ ÖĞRENCİLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARI VE MUTLULUK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmada, 12-18 yaş aralığındaki öğrencilerin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel araştırma deseniyle ve gönüllülük esasına dayalı olarak yürütülmüştür. Araştırma verileri, Ankara, Kocaeli ve Gaziantep'te yaşayan, 12-18 yaş aralığındaki toplam 498 öğrenciden elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak, kişisel bilgi formu, Fiziksel Aktiviteye Katılım Motivasyonu Ölçeği ve Mutluluk Ölçeği kullanılmıştır. Örneklem seçiminde kolayda örnekleme yöntemi, verilerin toplanmasında ise yüz yüze anket yöntemi tercih edilmiştir. Elde edilen veriler, SPSS programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca veriler analiz edilirken aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde, frekans, T testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon ve Regresyon testlerinden faydalanılarak kullanılan ölçeklerin toplam Cronbach Alfa içtutarlılık güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Araştırmada fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ile mutluluk arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, yapılan analizler sonucunda öğrencilerin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonunun, mutluluk düzeylerini olumlu yönde etkilediği gözlemlenmiştir; bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Bu bulgulara dayanarak, öğrencilerin fiziksel aktiviteye yönelik artan motivasyonunun mutluluk düzeylerini olumlu yönde yükselttiği sonucuna ulaşılabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aksoy, H., & Ağca, Y. (2017). Mutluluk ile toplu konut ilişkisi: TOKİ örneği. SOBİDER Sosyal Bilimler Dergisi, 4(17), 395-404.
Akköse, H. N. (2020). Lise öğrencilerinin dijital oyun oynama motivasyonları ile fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarının incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Alanoğlu, S., Işık, O., & Ayhan, C. (2020). The effect of regular recreational activities on adult women’s stress, happiness, and life satisfaction levels. Progress In Nutrition, 22(2), e2020030. https://doi.org/10.23751/pn.v22i2.9179
Altun Ekiz, M., Kır, S., & Ulucan, H. (2021). Ortaokul ve lise öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyon düzeylerinin karşılaştırılması. Uluslararası Türk Spor ve Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 1(2), 1-11.
American College of Sports Medicine. (2009). American college of sports medicine position stand: Progression models in resistance training for healthy adults. Medicine and Science in Sports and Exercise, 41(3), 687-708.
Ana-Maria, V. (2015). Study on promoting quality of life through physical exercise. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 180, 1439–1443. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.02.295
Aycan, A., & Yıldız, K. (2016). 11-14 yaş grubu öğrencilerin spora katılım motivasyonlarının cinsiyetleri açısından incelenmesi. International Journal of Social Science Research, 5(2), 1-9.
Aydın, M. (2019). Genç yetişkinlerde mutluluğa genel bir bakış. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(Özel Sayı), 47-64.

Baltacı, G. (2008). Çocuk ve spor. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 730. Klasmat Matbaacılık.
Başar, S., & Sarı, İ. (2018). Düzenli egzersizin depresyon, mutluluk ve psikolojik iyi oluş üzerine etkisi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 25-34.
Başdemir, (2022). Spor lisesi ve fen lisesi öğrencilerinin mutluluk düzeyleri ile yaşam doyumlarının incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı, Sivas.
Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588-606.
Blonska, K. (2022). The impact of physical activity on students' happiness in the context of positive and negative motivation. Physical Education of Students, 26(2), 89-97.
Büyüköztürk, Ş. (2006). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (6. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık. Büyükşahin Çevik, G., & Yıldız, M. A. (2016). Pedagojik formasyon öğrencilerinde umutsuzluk ile mutluluk arasındaki ilişkide benlik saygısının aracılık rolü. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (27), 96-107. Cengiz, Ş. Ş., & Delen, B. (2019). Gençlerde fiziksel aktivite düzeyi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 110-122.
Ceylan, L., Çebi, M., Eliöz, M., & Yamak, B. (2021). Investigation of university students' motivation to participate in physical activity during the pandemic period. Ondokuz Mayıs University Journal of Education, 40(2).
Çağlar, (2023). Ortaokul öğrencilerinin akademik özgüvenleri ile fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Trabzon Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı. Trabzon.
Çakır, E. (2019). Lise öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonları ile vücut kitle indeksi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(1-A), 30-39.
Demirci, İ., & Ekşi, H. (2018). Keep calm and be happy: A mixed method study from character strengths to well-being. Educational Sciences: Theory & Practice, 18(29), 303–354.
Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542-575.
Dolu, N., Bahür, S., Demirer, F., Kulak, E., & Çam, A. (2016). Fiziksel aktivitenin kognitif fonksiyonlar üzerine etkisi. İzmir Üniversitesi Tıp Dergisi, D(5).
Eryılmaz, A. (2010). Ergenlerde öznel iyi oluşu artırma stratejilerini kullanma ile akademik motivasyon arasındaki ilişki. Klinik Psikiyatri, 13(2), 77-84.
Esentaş-Deveci, M., Yavaş-Tez, Ö., & Güzel-Gürbüz, P. (2021). Çocuk sporcuların rekreasyonel egzersize katılım motivasyonu ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 4(3), 402-411. https://doi.org/10.38021/asbid.1031258
Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to Design and Evaluate Research in Education (8th ed.). New York: McGraw-Hill.
Fraser-Thomas, J., Côté, J., & Deakin, J. (2008). Understanding dropout and prolonged engagement in adolescent competitive sport. Psychology of Sport and Exercise, 9(5), 645-662.
Gencer, N. (2018). Öznel iyi oluş: Genel bir bakış. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 2621-2638.
George, D., & Mallery, M. (2003). Using SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference (4th ed.). Allyn & Bacon.
Gümüş, B., & Çakır, E. (2023). Deprem yaşayan genç bireylerin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ve sağlıklı beslenme düzeyinin incelenmesi. Kafkas Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(4), 15-30.
Gürgan, U., & Ayça, T. (2019). Genç ve yetişkinlerde duygusal zekâ ve mutluluk düzeyinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(7), 113-132.
Güvendi, B., & Serin, H. (2019). Sınıf öğretmenliği adaylarının oyun ve fiziksel etkinlikler dersine yönelik tutumları ile fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarının incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(72), 1957-1968.
Karakaş, G., Kolayiş, İ.E., & Eskiler, E. (2015). Yüzme egzersizine katılan kadınların egzersiz motivasyonlarının incelenmesi. Proceedings of the III Rekreasyon Araştırmaları Kongresi (s. 5-7). Eskişehir, Türkiye.
Karaküçük, S. (1997). Rekreasyon, boş zamanları değerlendirme, kavram kapsam ve bir araştırma. Ankara: Seren Ofset.
Keçecioğlu, T. (2000). Takım Oluşturmak. İstanbul: Alfa Yayınları.
Knittle, K., Nurmi, J., Crutzen, R., Hankonen, N., Beattie, M., & Dombrowski, S. U. (2018). How can interventions increase motivation for physical activity? A systematic review and meta-analysis. Health Psychology Review, 12(3), 211–230. https://doi.org/10.1080/17437199.2018.1435299
Koç, T., & Turan, A.H. (2014). Mobil SABİS kabul ve kullanımı: Sakarya üniversitesinde ampirik bir değerlendirme. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 9(2), 163-175.
Kolçak, S., & Çakır, E. (2022). Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun oynama motivasyonunun fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu üzerine etkisi. Research in Sport Education and Sciences, 24(4), 113-118.
Küçükibiş, H.F. (2016). Fiziksel aktivitelerde rol model etkisi (s. 64-74). Ankara: Gece Kitaplığı Yayınevi.
Mahindru, A., Patil, P., & Agrawal, V. (2023). Role of physical activity on mental health and well-being: a review. Cureus, 15(1), e33475. https://doi.org/10.7759/cureus.33475
Mullen, S. P., Olson, E. A., Phillips, S. M., Szabo, A. N., Wójcicki, T. R., Mailey, E. L., Neha P. G., Jason T. F., Arthur F. K., & McAuley, E. (2011). Measuring enjoyment of physical activity in older adults: invariance of the physical activity enjoyment scale (paces) across groups and time. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 8(1), 103. https://doi.org/10.1186/1479-5868-8-103
Mumcu, N., & Mumcu, H. E. (2019). Sporun stres ve mutluluk üzerine etkileri. Ankara: Akademisyen Kitabevi.
Nedim-Bal, P., & Gülcan, A. (2014). Genç yetişkinlerde iyimserliğin mutluluk ve yaşam doyumu üzerindeki etkisinin incelenmesi. Asya Öğretim Dergisi, 2(1(Özel), 41-52.
Ng, J. Y., Ntoumanis, N., Thøgersen-Ntoumani, C., Deci, E. L., Ryan, R. M., Duda, J. L., & Williams, G. C. (2012). Self-determination theory applied to health contexts: A meta-analysis. Perspectives on psychological science, 7(4), 325-340.
Orhan, R. (2019). Çocuk gelişiminde fiziksel aktivite ve sporun önemi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 157-176.
Owen, K. B., Smith, J., Lubans, D. R., Ng, J. Y., & Lonsdale, C. (2014). Self-determined motivation and physical activity in children and adolescents: A systematic review and meta-analysis. Preventive medicine, 67, 270-279.
Ölçücü, B., Vatansever, Ş., Özcan, G., Çelik, A., & Paktaş, Y. (2015). Üniversite öğrencilerinde fiziksel aktivite düzeyi ile depresyon ve anksiyete ilişkisi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, (4), 294-303.
Öner, K. (2023). Biriktirilen güzel anıların mutluluk üzerine etkisi: Sağlık meslek yüksekokulu öğrencileri üzerine bir araştırma. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 10(3), 387-391.
Özgün, A., Yaşartürk, F., Ayhan, B., & Bozkuş, T. (2017). Hentbolcuların spora özgü başarı motivasyonu ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(Özel Sayı), 83-94.
Özkurt, B. (2023). Elit güreşçilerde motivasyonel belirleyicilerin spora devam etme niyeti üzerindeki etkisi: Keyif almanın aracı rolü. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabilim Dalı, Sakarya.
Özkurt, B., Küçükibiş, H. F., & Eskiler, E. (2022). Fiziksel aktivitelerden keyif alma ölçeği (FAKÖ): Türk kültürüne uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 21-37.
Pelletier, L. G., Tuson, K. M., Fortier, M. S., Vallerand, R. J., Briere, N. M., & Blais, M. R. (1995). Toward a new measure of intrinsic motivation, extrinsic motivation, and amotivation in sports: The Sport Motivation Scale (SMS). Journal of Sport and Exercise Psychology, 17(1), 35-53.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54–67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2017). Self-determination theory: Basic psychological needs in motivation, development, and wellness. Guilford Publishing.
Sağlık Bakanlığı. (2014). Türkiye Fiziksel Aktivite Rehberi (2. Baskı). Kuban Matbaacılık Yayıncılık. Alınan adres: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/sagliklibeslenme-hareketli-hayatdb/Fiziksel_Aktivite_Rehberi/Turkiye_Fiziksel_Aktivite_Rehberi.pdf
Sarı, İ., & Sağ, S. (2021). Türkiye’de sporda motivasyon araştırmaları: Sistematik derleme. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 26(3), 373-405.
Satman, M. C. (2018). Fiziksel aktivite: Bilinenin çok ötesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(4), 158-178.
Sayın-Çakar, Y., & Altun, F. (2021). Ergenlerin öznel iyi oluş düzeylerinin ebeveyn çatışması, öz-yeterlik ve demografik değişkenler açısından incelenmesi. Mersin University Journal of the Faculty of Education/Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2).
Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research-Online, 8(2), 23-74.
Saxena, M., Van Ommeren, K. C., Tang, K. C., & Armstrong, T. P. (2005). Mental health benefits of physical activity. Journal of Mental Health, 14(5), 445-451. https://doi.org/10.1080/09638230500270776
Singh, A., Uijtdewilligen, L., Twisk, J., Mechelen, W., & Chinapaw, M. (2012). Physical activity and performance at school: A systematic review of the literature including a methodological quality assessment. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine, 166, 49–55. https://doi.org/10.1001/archpediatrics.2011.716
Ströhle, A. (2009). Physical activity, exercise, depression and anxiety disorders. Journal of Neural Transmission, 116(6), 777-784. https://doi.org/10.1007/s00702-008-0092-x
Şakar, M., & Uğurlu, M. F. (2015). Spor yapan ve spor yapmayan üniversite öğrencilerinin duygusal zekâ ve mutluluk düzeylerinin karşılaştırılması. The Journal of Academic Social Sciences, 17, 461-469.
Taşkaya, C., & Saruhan, U. (2019). Mutluluk ile cinsiyet, aile gelir durumu, akademik başarı ve fiziksel aktivite düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ankara: Çizgi Kitabevi.
Teixeira, D. S., Marques, M., & Palmeira, A. L. (2018). Associations between affect, basic psychological needs and motivation in physical activity contexts: Systematic review and meta-analysis. Revista Iberoamericana de Psicología del ejercicio y el deporte, 13(2), 225-233.
Tekkurşun-Demir, G., & Cicioğlu, H. İ. (2018). Fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ölçeği (FAKMÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Human Sciences, 15(4), 2479-2492. https://doi.org/10.14687/jhs.v15i4.5513
Tekkurşun-Demir, G., & Cicioğlu, H. İ. (2019). Fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ile dijital oyun oynama motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(3), 23-34. https://doi.org/10.33689/spormetre.568036
Terlemez, M. (2019). Spor aktivitesinin özgüven, serotonin ve dopamine etkisi. International Journal of Social Science, 2(2), 1-6.
Tsaur, S. H., Yen, C. H., & Hsiao, S. L. (2013). Transcendent experience, flow and happiness for mountain climbers. International Journal of Tourism Research, 15(4), 360-374. https://doi.org/10.1002/jtr.1887
Türk Dil Kurumu (TDK) (2023). Türk dil kurumu sözlüğü. Alınan adres: https://sozluk.gov.tr/, Erişim tarihi: 11.09.2023.
Ulukan, M. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonları ve sürekli umut düzeylerinin incelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 3 (1), 202-218.
Yüce, A. E. (2023). Gelişim çağındaki çocukların fiziksel, sosyal ve duygusal ihtiyaçları: Nörobilimsel bulgular ve Bertrand Russell’ın fikirlerinin karşılaştırılması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 19(1), 123-139.
Yüceant, M. (2023). Düzenli fiziksel aktivitenin stres, kaygı, depresyon, yaşam memnuniyeti, psikolojik iyi oluş ve pozitif-negatif duygu üzerine etkisi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 581-598.
Yücekaya, M. A. (2020). Ortaokul Öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersi mutluluk düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Dağcılık ve Tırmanış Dergisi, 3(1), 27-3

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Burhan Özkurt ^*
0000-0001-9745-9624
Türkiye

Hüseyin Fatih Küçükibiş
0000-0002-3973-2837
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

4 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

26 Ocak 2024

Kabul Tarihi

10 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 5 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA59JF53AZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özkurt, B., & Küçükibiş, H. F. (2024). 12-18 YAŞ ARALIĞINDAKİ ÖĞRENCİLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARI VE MUTLULUK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 27-37. https://izlik.org/JA59JF53AZ