GÖRME ENGELLİLERDE SPOR, YAŞAM KALİTESİ VE SOSYAL DESTEK İLİŞKİLERİ: 2020–2025 BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA

Mehmet Aydoğan; Taner Atasoy; Yunus Şahinler

TR EN

GÖRME ENGELLİLERDE SPOR, YAŞAM KALİTESİ VE SOSYAL DESTEK İLİŞKİLERİ: 2020–2025 BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA

Öz

Bu bibliyometrik çalışma, görme yetersizliği bağlamında spor/fiziksel aktivite, yaşam kalitesi ve sosyal destek temalarının 2020–2025 dönemindeki bilimsel görünümünü haritalamayı amaçlamıştır. Web of Science Çekirdek Koleksiyonu’nda 01.01.2020–26.09.2025 arasında dizinlenen makale ve derlemeler PRISMA 2020 ve PRISMA-S çerçevesinde taranıp seçilmiş; veriler bibliometrix (R) ve VOSviewer ile temizlenip analiz edilmiştir. Göstergeler yıllık üretim, etkili yazar/kurum/ülkeler, dergi kaynakları, atıf profilleri ve eş-görünüm/ eş-atıf/ ortak yazarlık ağlarını kapsamıştır. Anahtar kelime eş-görünümünde “exercise”, “rehabilitation”, “quality of life” ve “social support” terimlerinin ağın merkezinde yer aldığı; alanın biyomedikal odakların yanı sıra psikososyal eksenlere de yoğunlaştığı görülmüştür. Kaynak ve yazar eş-atıfı, rehabilitasyon–fizyoterapi çekirdeğinin halk sağlığı dergileriyle artan disiplinlerarası köprülerini göstermiştir. Ülke ağlarında ABD merkezî “hub” rolünü sürdürürken Çin’in görünürlüğü artmış; Avrupa ve Brezilya kümelerinde yoğun iç bağlantılar saptanmıştır. Bulgular, spor katılımının psikolojik iyilik hâli, sosyal bütünleşme ve öz-yeterlikle ilişkisini ve sosyal desteğin kolaylaştırıcı rolünü desteklemektedir. Sonuç olarak alan, 2020 sonrası çok-merkezli bir yapıya evrilmiş; erişilebilirlik politikalarının sosyal destek mekanizmalarıyla birlikte tasarlanmasının ve telerehabilitasyon, dijital uygulamalar ile yapay zekâ destekli müdahalelere odaklanmanın önemi vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

SPORTS, QUALITY OF LIFE AND SOCIAL SUPPORT RELATIONS IN THE VISUALLY IMPAIRED: A BIBLIOMETRIC STUDY 2020–2025

Öz

This bibliometric study mapped the 2020–2025 scientific landscape at the intersection of sports/physical activity, quality of life, and social support within the context of visual impairment. Articles and reviews indexed in the Web of Science Core Collection between 01 Jan 2020 and 26 Sep 2025 were identified and reported in accordance with PRISMA 2020 and PRISMA-S; data were cleaned and analyzed using bibliometrix (R) and VOSviewer. Indicators encompassed annual output, influential authors/institutions/countries, source analysis, citation profiles, and network maps of co-occurrence, co-citation, and co-authorship. Keyword co-occurrence positioned “exercise,” “rehabilitation,” “quality of life,” and “social support” at the network core, evidencing a shift beyond biomedical foci toward psychosocial dimensions. Source and author co-citation revealed an increasingly interdisciplinary bridge between the rehabilitation/physiotherapy core and public health outlets. In country networks, the United States retained a central hub position, alongside the rising visibility of China and dense intra-cluster collaboration in Europe and Brazil. Findings align with evidence linking sports participation among visually impaired individuals to psychological well-being, social integration, and self-efficacy, with social support acting as a key facilitator. Overall, the field has evolved into a multi-centric configuration since 2020, underscoring the need to co-design accessibility policies with robust social support mechanisms and to prioritize telerehabilitation, digital applications, and AI-supported interventions.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Adams, J. (2013). The fourth age of research. Nature, 497(7451), 557–560. https://doi.org/10.1038/497557a
Bornmann, L., Haunschild, R., & Marx, W. (2021). Growth rates of modern science: A bibliometric analysis based on the number of publications and cited references. Journal of the Association for Information Science and Technology, 72(5), 595–606. https://doi.org/10.1002/asi.24435
Caputo, E. L., Porcellis da Silva, R. B., da Cunha, L. L., Krüger, G. R., ve Reichert, F. F. (2022). Physical activity and quality of life in people with visual impairments: A systematic review. Journal of Visual Impairment ve Blindness. Advance online publication. https://doi.org/10.1177/0145482X211072567
Carretti, G., Manetti, M., ve Marini, M. (2023). Physical activity and sport practice to improve balance control of visually impaired individuals: A narrative review with future perspectives. Frontiers in Sports and Active Living, 5, 1260942. https://doi.org/10.3389/fspor.2023.1260942
Carretti, G., Mirandola, D., Sgambati, E., Manetti, M., ve Marini, M. (2022). Survey on psychological well-being and quality of life in visually impaired individuals: Dancesport vs. other sound input-based sports. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(8), 4438. https://doi.org/10.3390/ijerph19084438
Confraria, H., ve Godinho, M. M. (2015). The impact of African science: A bibliometric analysis. Scientometrics, 102(2), 1241–1268. https://doi.org/10.1007/s11192-014-1463-8
Flynn, L., Millar, K., Belton, S., O’Connor, N., Meegan, S., Britton, U., ve Behan, S. (2024). Investigating physical activity levels in adults who are blind and vision impaired. Disability and Health Journal, 17(3), 101594. https://doi.org/10.1016/j.dhjo.2024.101594
Haegele, J. A., Zhu, X., ve Luginsland, L. (2024). The role of social support in the relationship between physical activity and health-related quality of life among adults with visual impairments. Disability and Health Journal, 17(1), 101518. https://doi.org/10.1016/j.dhjo.2023.101518

Hillan, O., Smith, L., Bishop, S., ve Allen, P. M. (2023). Barriers to and facilitators of physical activity: A qualitative study from the perspective of individuals living with sight loss in Cambridgeshire. Vision, 7(4), 70. https://doi.org/10.3390/vision7040070
İlhan, B., İdil, A., ve İlhan, I. (2021). Sports participation and quality of life in individuals with visual impairment. Irish Journal of Medical Science, 190(1), 429–436. https://doi.org/10.1007/s11845-020-02285-5
Li, J., Xue, X., Yang, X., Deng, Z., Tu, H., Kong, D., … Xu, F. (2022). Global trends and hotspots in rehabilitation robot research: A bibliometric and visualization analysis. Frontiers in Public Health, 9, 806723. https://doi.org/10.3389/fpubh.2021.806723
Lindsay, R. K., Smith, L., ve Allen, P. M. (2023). A Delphi study to prioritise training content for eyecare and low vision services to promote physical activity to adults living with sight loss. Vision, 7(1), 8. https://doi.org/10.3390/vision7010008
Mira, T., Costa, A. M., Jacinto, M., Diz, S., Monteiro, D., Rodrigues, F., Matos, R., ve Antunes, R. (2023). Well-being, resilience and social support of athletes with disabilities: A systematic review. Behavioral Sciences, 13(5), 389. https://doi.org/10.3390/bs13050389
Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., … Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
SCImago. (2025). SJR — SCImago Journal ve Country Rank: Country Rank. Retrieved September 23, 2025, from https://www.scimagojr.com/countryrank.php
Wagner, C. S., ve Leydesdorff, L. (2005). Network structure, self-organization, and the growth of international collaboration in science. Research Policy, 34(10), 1608–1618. https://doi.org/10.1016/j.respol.2005.08.002
World Health Organization. (2019). World report on vision. Geneva: World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789241516570
World Health Organization. (2023, August 10). Blindness and vision impairment (Fact sheet). https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/blindness-and-visual-impairment
Zarei, H., Norasteh, A. A., Lieberman, L. J., Ertel, M. W., ve Brian, A. (2023). Balance control in individuals with visual impairment: A systematic review and meta-analysis. Motor Control, 27(4), 677–704. https://doi.org/10.1123/mc.2022-0127
Zhou, P., Leydesdorff, L., ve Bornmann, L. (2020). The emergence of China as a leading nation in science. Research Policy, 49(1), 103877. https://doi.org/10.1016/j.respol.2019.103877

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Engelliler için Beden Eğitimi, Spor ve Fiziksel Aktivite

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Mehmet Aydoğan ^*
0000-0002-6856-8319
Türkiye

Taner Atasoy
0000-0001-5885-0663
Türkiye

Yunus Şahinler
0000-0002-5268-020X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

30 Eylül 2025

Kabul Tarihi

15 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA65AK53ZY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aydoğan, M., Atasoy, T., & Şahinler, Y. (2025). GÖRME ENGELLİLERDE SPOR, YAŞAM KALİTESİ VE SOSYAL DESTEK İLİŞKİLERİ: 2020–2025 BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 275-284. https://izlik.org/JA65AK53ZY

AMA

1.Aydoğan M, Atasoy T, Şahinler Y. GÖRME ENGELLİLERDE SPOR, YAŞAM KALİTESİ VE SOSYAL DESTEK İLİŞKİLERİ: 2020–2025 BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA. CUSPOR. 2025;6(3):275-284. https://izlik.org/JA65AK53ZY

Chicago

Aydoğan, Mehmet, Taner Atasoy, ve Yunus Şahinler. 2025. “GÖRME ENGELLİLERDE SPOR, YAŞAM KALİTESİ VE SOSYAL DESTEK İLİŞKİLERİ: 2020–2025 BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 6 (3): 275-84. https://izlik.org/JA65AK53ZY.

EndNote

Aydoğan M, Atasoy T, Şahinler Y (01 Aralık 2025) GÖRME ENGELLİLERDE SPOR, YAŞAM KALİTESİ VE SOSYAL DESTEK İLİŞKİLERİ: 2020–2025 BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 6 3 275–284.

IEEE

[1]M. Aydoğan, T. Atasoy, ve Y. Şahinler, “GÖRME ENGELLİLERDE SPOR, YAŞAM KALİTESİ VE SOSYAL DESTEK İLİŞKİLERİ: 2020–2025 BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA”, CUSPOR, c. 6, sy 3, ss. 275–284, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65AK53ZY

ISNAD

Aydoğan, Mehmet - Atasoy, Taner - Şahinler, Yunus. “GÖRME ENGELLİLERDE SPOR, YAŞAM KALİTESİ VE SOSYAL DESTEK İLİŞKİLERİ: 2020–2025 BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 6/3 (01 Aralık 2025): 275-284. https://izlik.org/JA65AK53ZY.

JAMA

1.Aydoğan M, Atasoy T, Şahinler Y. GÖRME ENGELLİLERDE SPOR, YAŞAM KALİTESİ VE SOSYAL DESTEK İLİŞKİLERİ: 2020–2025 BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA. CUSPOR. 2025;6:275–284.

MLA

Aydoğan, Mehmet, vd. “GÖRME ENGELLİLERDE SPOR, YAŞAM KALİTESİ VE SOSYAL DESTEK İLİŞKİLERİ: 2020–2025 BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, c. 6, sy 3, Aralık 2025, ss. 275-84, https://izlik.org/JA65AK53ZY.

Vancouver

1.Mehmet Aydoğan, Taner Atasoy, Yunus Şahinler. GÖRME ENGELLİLERDE SPOR, YAŞAM KALİTESİ VE SOSYAL DESTEK İLİŞKİLERİ: 2020–2025 BİBLİYOMETRİK BİR ÇALIŞMA. CUSPOR [Internet]. 01 Aralık 2025;6(3):275-84. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65AK53ZY