Taekwondo Sporcuların Başa Çıkma Yeterliliklerinin İncelenmesi

Berat Koçyiğit; Erkan Çimen; Osman Pepe

EN TR

Examination of Taekwondo Athletes' Coaching Competences

Abstract

Aim: The aim of this research is to examine the proficiency levels of elite Taekwondo players in coping with stress according to different variables. The universe of the research consisted of male and female athletes engaged in taekwondo at the elite level in Turkey. Method: The sample group consists of 239 athletes, 101 women and 138 men. The personal information form created by the researchers and the "Coping Efficiency Scale" developed by Akın et al. (2014) were used as data collection tools. The data were analyzed in computer environment. T-test was used for independent variables in pairwise comparisons. For variables with more than two, one-way analysis of variance ANOVA test was used. LSD test was applied to determine the source of the difference. Results and Conclusion; As a result, it was found that elite level Taekwondo players were at a moderate level when looking at the total score averages of the proficiency scale for coping with stress, and that the variables of athlete's age and weekly training frequency had an effect on their proficiency in coping with stress. In this context, it is seen that there is a significant difference between the sports ages, weekly training numbers and the levels of coping with stress of Taekwondo athletes who compete professionally in national and international competitions. In this case, it is thought that taekwondo athletes need more social support due to their inability to respond to the psychological situations that may occur on them during intense training and competition periods.

Keywords

Taekwondo Sporcuların Başa Çıkma Yeterliliklerinin İncelenmesi

Öz

Amaç; bu araştırmanın amacı elit düzeyde Taekwondocuların stresle başa çıkma yeterlilik düzeylerinin farklı değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırmanın evreni, Türkiye’de elit düzeyde taekwondo sporu ile uğraşan kadın ve erkek sporcular oluşturmuştur. Yöntem; Örneklem grubunu ise 101 kadın, 138 erkek olmak üzere toplam 239 sporcu tarafından oluşturulmuştur. Veriler, araştırmacılar tarafından belirlenen bireysel veri formu ile Akın ve arkadaşları (2014) tarafından geliştirilen “Başa çıkma Yeterliği Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Veriler, bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. İkili karşılaştırmalarda bağımsız değişkenlerde t testi kullanılmıştır. İkiden fazla olan değişkenlerde ise tek yönlü varyans analizi ANOVA testi kullanılmıştır. Oluşan farklılığın kaynağını tespiti için yapılan LSD testi uygulanmıştır. Bulgular ve Sonuç; Sonuç olarak, elit düzeyde Taekwondocuların stresle başa çıkma yeterlilik ölçeği toplam puan ortalamalarına bakıldığında orta düzeyde yer aldıkları, sporcu yaşı ve haftalık antrenman sıklığı değişkenlerinin stresle başa çıkma yeterliliklerine etkisinin olduğu bulunmuştur. Bu bağlamda profesyonel olarak ulusal ve uluslararası müsabakalarda mücadele eden Taekwondo sporcularının spor yaşlarının ve haftalık antrenman sayıları ile stresle başa çıkma düzeyleri arasında anlamlı farklılık olduğu görülmektedir. Bu durumda taekwondo sporcularının yoğun antrenman ve müsabaka dönemlerinde üzerlerinde oluşabilecek psikolojik durumlara cevap verememelerinden kaynaklı daha fazla sosyal desteğe ihtiyaç duydukları düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akın, A., Adam-Karduz, F. F., Kaya, M., Padır, M. A., Akın, Ü., Yılmaz, E., Akkaya, O. (2014). Başa çıkma yeterliği ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği. In 3rd World Conference on Educational and Instructional Sciences.
Akman, D. (2019). Yetişkin sporcuların imgeleme, içsel konuşma ve stresle başa çıkma biçimlerinin zihinsel dayanıklılık ile ilişkisinin incelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Arsan, N. (2007). Türkiye’de Sporcuların Stresle Başa Çıkma Davranışlarının Belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Arsan, N., Koruç, Z. (2009). Sporcuların stresle başa çıkma stratejilerinin belirlenmesi. Spor Hekimliği Dergisi. 2009; 44: 131-138.
Aşcı, Ö., Hazar, G., Kılıç, E., Korkmaz, A. (2015). Üniversite öğrencilerinde stres nedenlerinin ve stresle başa çıkma biçimlerinin belirlenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 8(4), 213-232.
Aştı, N., Acar, G., Bağcı, H., Bağcı, Ġ. (2005). Sağlık bakımı profesyoneli olarak yetişecek öğrencilerin ruhsal durumları ve yaklaşımlar. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İLKE), 15, 25-35.
Azizi, M. (2011). Effects of Doing Physical Exercises on Stress-Coping Strategies and the Intensity of the Stress Experienced By University Students in Zabol, Southeastern Iran. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 30, 372-375.
Başakçıoğlu, E. (2019). Sporda stresle başa çıkma stratejileri açısından amatör lig futbol ve voleybol sporcularının karşılaştırılması, Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Uşak.

Bebetsos, E,. Antoniou, P. (2003). Psychological skills of Greek badminton athletes. Perceptual and Motor Skills. 97, 1289–1296.
Böke, İ. (2018). Spor yapan lise öğrencilerinin benlik saygısı anksiyete düzeyi ve stresle başa çıkma becerilerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
Bridekirk, J., Turcotte, J., Oddson, B. (2016). Harmonious passions support cognitive resources. Mot. Emot. 40, 646–654.
Choi, P. Y. L., Salmon, P. (1995). How do women cope with menstrual cycle changes? British Journal of Clinical Psychology, 34, 139–151.
Curran, T., Hill, A. P., Appleton, P. R., Vallerand, R. J., Standage, M. (2015). The psychology of passion: A meta-analytical review of a decade of research on intrapersonal outcomes, Motivation and Emotion 39, 631-655.
Çavdarlı, Ş., Aslan, A. (2013). Lı̇selı̇ sporcularda görev ve ego yönelı̇mlerı̇ ı̇le sporda stresle başa çıkma stratejı̇lerı̇ arasındakı̇ ı̇lı̇şkı̇. Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
Doğan, B., Eser, M. (2013). Üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma yöntemleri: Nazilli MYO örneği. Ejovoc Electronic Journal of Vocational Colleges. 3(4), 29-39.
Düğenci, A. (2018). Beden eğitimi ve spor öğrencilerinin stresle başa çıkma yöntemlerinin ve yaşam tatmini düzeylerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
Ekinci, M., Altun, Ö. Ş., Can, G. (2013). Hemşirelik öğrencilerinin stresle başa çıkma tarzları ve atılganlık düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 4(2), 67-74.
Garg, S. (2017). “Role of Work Stress and Coping Strategies of Employee’s Performance: An Empirical Study with Reference to Private University Employees”, IARS'International Research Journal, 7, 1-5.
George, D, Mallery, P. (2016). IBM SPSS Statistics 23 Step by Step: A Simple Guide and Reference. New York: Routledge: 112-120.
Güven, N. (2019). Çalışan kadınların zaman yönetimi ve stresle başa çıkma tarzları. Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
ISSP. (1992). Physical and Psychological Benefits; A Position Statement. International Journal of Sport Psychology, 23(1) 86-01.
İdayeva, A. (2020). Üniversite öğrencilerinin benlik saygısı ile stresle başa çıkma stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Kırgızistan örneği). Doktora Tezi. Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bişkek.
Kaya, B. (2021). Psikoloji öğrencilerinde stresle başa çıkma davranışlarının öz yeterlik üzerindeki etkisinin incelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Keskin, Ö. (2014). Effects of physical education and participation the sports on social development in children. Journal of International Multidisciplinary Academic Researches. 1(1), 1-6.
Khaleghi, A., Najafabadi, N. O. (2015). The role of stress management in self-efficacy: A case study in Tehran based science and research department of Islamic Azad university natural resources and agricultural faculty students. International Journal of Advanced Biological and Biomedical Research, 3(3), 303-308.
Laudo, J. (2001). Current Occupational ve Environmental Medicine. 3rd Ed. New York: Mc Graw Hill.
Lazarus, R. S., Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal, and Coping, Springer Publishing Company, New York, 230-235.
Lutz, R. S., Lochbaum, M. R., Lanning, B., Stinson, L. G., Brewer, R. (2007). Cross-lagged relationships among leisure-time exercise and perceived stress in blue-collar workers. Journal of Sport and Exercise Psychology, 29(6), 687-705.
McCullagh, P., Noble, J. M. (2002). Education for becoming a sport psychologist.
Mumcu, N., Mumcu, H. E. (2019). Sporun stres ve mutluluk üzerine etkileri. Ankara: Akademisyen Kitabevi AŞ.
Ng, D. M., Jeffery, R. W. (2003). Relationships between perceived stress and health behaviors in a sample of working adults. Health Psychology, 22(6), 638.
Özsarı, A., Altın, M. (2021). Öz Yeterlik ve Stresle Başa Çıkma (Bireysel ve Takım Sporları Antrenörleri Araştırması). Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 15(3), 399-411.
Russo, T. J., Fallon, M. A. (2015). “Coping with Stress: Supporting the Needs of Military Families and Their Children”, Early Childhood Education Journal, 43 (5), 407-416.
Salar, B., Hekim, M., Tokgöz, M. (2012). 15-18 yaş grubu takım ve ferdi spor yapan bireylerin duygusal durumlarının karşılaştırılması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 4(6), 123-135.
Schwellnus, M., Soligard, T., Alonso, J. M., Bahr, R., Clarsen, B., Dijkstra, H. P. (2016). How much is too much? (Part 2) international olympic committee consensus statement on load in sport and risk of illness. Br. J. Sport Exerc. 50, 1043–1052.
Serlachius, A., Hamer, M., Wardle, J. (2007). Stress and weight change in university students in the United Kingdom. Physiology ve behavior, 92(4), 548-553.
Sheila, S. H., Huey-Shyon, L., Shiowli, H. (2002). Perceived stress and physio-psycho-social status of nursing students during their initial period of clinical practice. International Journal of Nursing Studies, 39:165- 175.
Ströhle A. (2009). Physical activity, exercise depression and anxiety disorders. Journal of Neural Transmission. 116, 777-784.
Sulu, B., Bayar, P., Çakaloğlu, E. (2021). Bireysel ve Takım Sporcularının Öz-Yeterlilik ve Stresle Başa Çıkma Stratejileri, Spormetre The Journal of Physical Education and Sport Sciences, 19(2),112-122.
Şahin, F. (2020). Yetişkin Sporcularda Tutkunluk İle Kaygı Arasındaki İlişkide Stresle Başa Çıkma Stratejilerinin Aracılık Rolü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Temiz, A. (2006). Beden eğitimi öğretmenlerinin stres kaynakları, stres tepkileri ve stresle baş etme yolları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Toktaş, S., Çiftçi, F., Demir, A. (2021). Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Öz Yeterlikleri Ve Stresle Başa Çıkma Davranışlarının İncelenmesi, ROL Spor Bilimleri Dergisi, 3(1): 115-125.
Türkay, H., Sökmen, T. (2014). Beden eğitimi ve spor bölümü öğrencilerinin sporda güdülenme kaynakları ve stresle başa çıkma tarzları. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(3), 1-9.
Ustun, U. D., Gumusgul, O., Demirel, M., Goral, M. (2014). Ways of coping with stress: A study on taekwondo trainers in Turkey. International Journal of Multidisciplinary Thought, 4(4).519-526.
Vallerand, R. J. (2012). Motivasyondan tutkuya: anlamlı bir yaşamda yer alan motivasyonel süreçlerin arayışı içinde. Yapabilir. Psikol. 53(1); 42-52.
Yalçın, İ., Çalık, F., Ramazanoğlu, F. (2016). Gençlik kamplarında görev yapan kamp liderlerinin stresle başa çıkma tarzlarının incelenmesi. ERPA International Congresses on Education., Sarajevo/Bosnia and Herzegovina.
Yalınpala, N. (2021). Düzenli Egzersizin Bireylerin ÖZ-Yeterlik Düzeyleri İle Stresle Başa Çıkma Tarzlarına Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
Yazkan, G. (2018). Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocukların aile bireylerinin stresle başa çıkma tarzlarının depresyon ve kaygı düzeylerindeki rolü, Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
Yıldız, K., Dirik, D. (2019). Algılanan sosyal destek ve stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkide algılanan öz yeterliliğin rolü. Spormetre. 17(2), 137-144.
Yılmaz, K.Ö. (2015). İlkokul yöneticilerinin ve sınıf öğretmenlerinin çatışma çözme becerileri ile stresle başa çıkma yöntemleri arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Zimmer-Gembeck, M. J., Skinner, E. A., Modecki, K. L., Webb, H. J., Gardner, A. A., Hawes, T. Rapee, R. M. (2018). “The Self-Perception of Flexible Coping with Stress: A New Measure and Relations with Emotional Adjustment”, Cogent Psychology, 5 (1), 1-21.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Hekimliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Berat Koçyiğit ^*
0000-0002-0853-204X
Türkiye

Erkan Çimen
0000-0002-0043-0110
Türkiye

Osman Pepe
0000-0001-8787-2538
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

24 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

3 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 3 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA35AT43CE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Koçyiğit, B., Çimen, E., & Pepe, O. (2022). Taekwondo Sporcuların Başa Çıkma Yeterliliklerinin İncelenmesi. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 45-51. https://izlik.org/JA35AT43CE