REKREASYONEL TENİS OYNAYAN BİREYLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ

Veysel Karani Çınar; Murat Turğut

TR EN

REKREASYONEL TENİS OYNAYAN BİREYLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, rekreasyonel tenis oynayan bireylerin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarını çeşitli demografik, alışkanlık ve coğrafi değişkenler açısından incelemektir. Yöntem: Nicel tarama modeliyle yürütülen çalışmanın örneklemini, kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan ve rekreasyonel amaçlı tenis oynayan toplam 398 gönüllü katılımcı (197 erkek, 201 kadın) oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu" ve "Fiziksel Aktiviteye Katılım Motivasyonu Ölçeği (FAKMÖ)" kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdiği (Çarpıklık: -0,403; Basıklık: 0,356) saptanarak parametrik testler uygulanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), LSD post-hoc testi ve Pearson Korelasyon analizi SPSS 21.0 programında gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Rekreasyonel tenis oynayan bireylerin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarının genel olarak yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların motivasyon puanlarında cinsiyet ve lisanslı sporcu olma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Buna karşın, eğitim durumu lisans düzeyinde olanların "Bireysel Nedenler" alt boyutunda; gelir durumu iyi ve çok iyi olanların ise "Çevresel Nedenler" alt boyutunda anlamlı derecede daha yüksek motivasyona sahip olduğu belirlenmiştir. Haftalık tenis oynama gün sayısı ve saati arttıkça bireysel ve çevresel motivasyon kaynaklarının güçlü biçimde arttığı görülmüştür. Bölgesel açıdan, bireysel motivasyonun en yüksek Marmara, en düşük İç Anadolu Bölgesi'nde olduğu; çevresel motivasyonda ise Doğu Anadolu ve Marmara Bölgelerinin öne çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca, katılımcıların yaşı ile bireysel motivasyon düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,134; p<0,05). Sonuç: Bireylerin rekreasyonel tenis sporuna katılımlarında içsel ve dışsal motivasyon kaynaklarının sosyo-kültürel, ekonomik ve bölgesel dinamiklerden güçlü bir şekilde etkilendiği sonucuna varılmıştır. Fiziksel aktivite alışkanlığının sürdürülebilirliği için özellikle düşük gelir gruplarına yönelik erişim modelleri geliştirilmesi ve bölgesel spor politikalarının çeşitlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Tez Yazım Kurallarına uygun olarak hazırladığım bu tez çalışmasında; tez içinde sunduğum verileri, bilgileri ve dokümanları akademik ve etik kurallar çerçevesinde elde ettiğimi, tüm bilgi, belge, değerlendirme ve sonuçları bilimsel etik ve ahlak kurallarına uygun olarak sunduğumu, tez çalışmasında yararlandığım eserlerin tümüne uygun atıfta bulunarak kaynak gösterdiğimi, kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, bu tezde sunduğum çalışmanın özgün olduğunu, bildirir, aksi bir durumda aleyhime doğabilecek tüm hak kayıplarını kabullendiğimi beyan ederim.

Teşekkür

Yüksek lisans eğitimim boyunca bana her konuda yol gösteren, desteğini her zaman hissettiğim değerli hocam ve danışmanım sayın Doç. Dr. Murat TURĞUT’a en içten duygularla teşekkür eder, şükranlarımı sunarım. Yüksek lisans eğitim sürecinde bana destek olan ve tecrübelerini aktaran değerli hocalarım Prof. Dr. Metin BAYRAM, Prof. Dr. Cansel ARSLANOĞLU, Doç. Dr. Hüseyin ÖZKAMÇI, Doç. Dr. Ulaş Can YILDIRIM ve Dr. Öğr. Üyesi Halit ŞAR’a, veri toplama sürecinde gerekli izinleri sağlayan ve destekleyen Sinop Üniversitesi Rektörlüğüne, Samsun Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne; ankete katılıp çalışmama katkı sağlayan değerli tenis severlere teşekkür ederim. Ayrıca bu süreçte desteğini hiçbir zaman esirgemeyen değerli babam Av. Abdülvahap ÇINAR, annem Hayriye ÇINAR, eşim Kader ÇINAR, kızım Ahsen Yağmur ÇINAR, ağabeylerim Muhammet Rıfat ÇINAR, Av. Mustafa Faruk ÇINAR ve Av. Ahmet Fuat ÇINAR’a ve son olarak beni Spor Bilimlerine yönlendirip daima yol yöntem gösteren kuzenim Yasir ÇINAR’a sonsuz teşekkür ederim. Bu tez, çocukluk yıllarımdan itibaren hayatımın en kıymetli parçalarından biri olan, dostluğu, vefası ve yüreğiyle iz bırakan can arkadaşım Berati ÇELEBİ’nin aziz hatırasına ithaf edilmiştir. Seninle paylaştığım her an, bugünümün temel taşlarından biri oldu. Vefatın, içimde kapanmayan bir boşluk, ama aynı zamanda bu çalışmayı tamamlamam için bir sebep oldu. Sonsuzluğa gidişinle yarım kalan cümleleri, bu tezde senin adına tamamlamak istedim. Adını yaşatmak artık bir görev değil, onurlu bir vefa borcudur. Ruhun şad olsun, can kardeşim.

AN EXAMINATION OF THE PARTICIPATION MOTIVATIONS IN PHYSICAL ACTIVITY AMONG RECREATIONAL TENNIS PLAYERS

Öz

Aim: The aim of this study is to examine the physical activity participation motivations of individuals who play tennis recreationally in relation to various demographic variables. Method: The sample of this quantitative survey model study consisted of 398 volunteers (197 males, 201 females) playing recreational tennis selected via convenience sampling method. A Personal Information Form and the Physical Activity Participation Motivation Scale (PAPMS) were used as data collection tools. Since the data showed normal distribution (Skewness: -0.403; Kurtosis: 0.356), parametric statistics were applied. Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), LSD post-hoc test, and Pearson correlation analysis were performed using SPSS 21.0 software. Results: Findings revealed that recreational tennis players exhibit high levels of motivation for participating in physical activity. No significant differences were found in motivation scores according to gender and licensed athlete status (p>0.05). Conversely, participants with a bachelor's degree showed significantly higher motivation in the "Individual Reasons" subdimension, while those with good and very good income levels had higher motivation in the "Environmental Reasons" subdimension. It was observed that as the weekly number of tennis playing days and hours increased, individual and environmental motivational sources grew significantly stronger. Regionally, individual motivation was highest in the Marmara Region and lowest in the Central Anatolia Region, whereas Eastern Anatolia and Marmara regions stood out in environmental motivation. In addition, a significant positive correlation was determined between the age of the participants and their individual motivation levels (r=0.134; p<0.05). Conclusion: It was concluded that the intrinsic and extrinsic motivations of recreational tennis players are heavily influenced by socio-cultural, economic, and regional dynamics. To ensure the sustainability of physical activity habits, developing income-sensitive access models and diversifying regional sports policies are highly recommended.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

In this thesis, prepared in accordance with the thesis writing guidelines, I declare that I obtained the data, information, and documents presented herein within the framework of academic and ethical rules; that I presented all information, documents, evaluations, and results in compliance with scientific ethics and moral principles; that I properly cited and referenced all works utilized in the study; that I made no alterations to the data used; and that the work presented is original. I further declare that I accept any loss of rights that may arise against me should any of the foregoing prove to be untrue.

Teşekkür

I extend my heartfelt thanks and deepest gratitude to my esteemed professor and supervisor, Assoc. Prof. Dr. Murat TURĞUT, who guided me in every aspect and whose support I always felt throughout my master's studies. I would like to thank my esteemed professors—Prof. Dr. Metin BAYRAM, Prof. Dr. Cansel ARSLANOĞLU, Assoc. Dr. Hüseyin ÖZKAMÇI, Assoc. Dr. Ulaş Can YILDIRIM, and Asst. Prof. Dr. Halit ŞAR—for their support and for sharing their expertise during my master's education; the Rectorate of Sinop University and the Samsun Provincial Directorate of Youth and Sports for facilitating the necessary permissions and support during the data collection process; and the tennis enthusiasts who contributed to my study by participating in the survey. Furthermore, I offer endless thanks to those who never withheld their support throughout this journey: my dear father, Attorney Abdülvahap ÇINAR; my mother, Hayriye ÇINAR; my wife, Kader ÇINAR; my daughter, Ahsen Yağmur ÇINAR; my brothers, Muhammet Rıfat ÇINAR, Attorney Mustafa Faruk ÇINAR, and Attorney Ahmet Fuat ÇINAR; and finally, my cousin Yasir ÇINAR, who steered me toward the field of Sports Sciences and always provided guidance and direction. This thesis is dedicated to the cherished memory of my dear friend Berati ÇELEBİ—who was one of the most precious parts of my life since childhood and who left a lasting mark with his friendship, loyalty, and heart. Every moment I shared with you became a cornerstone of who I am today. Your passing left an unfillable void within me, yet it also became a driving force for me to complete this work. I wished to complete, in this thesis and in your name, the sentences left unfinished by your departure into eternity. Keeping your name alive is no longer merely a duty; it is an honorable debt of loyalty. May your soul rest in peace, my dear brother.

Kaynakça

Akdeniz, Y. ve Ardahan, F. (2019). Bireyleri rekreasyonel tenise başlamaya motive eden faktörler ölçeğinin geliştirilmesi ve geçerlilik güvenirlilik çalışmasının yapılması. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(4), 188-207.
Amorose, J. A. ve Horn, T. S. (2000). Intrinsic motivation: Relationships with collegiate athletes' gender, scholarship status, and perceptions of their coaches' behavior. Journal of Sport and Exercise Psychology, 22(1), 63-84. https://doi.org/10.1123/jsep.22.1.63
Appelhans, B. M. ve Li, H. (2016). Organized sports and unstructured active play as physical activity sources in children from low-income Chicago households. Pediatric Exercise Science, 28(3), 381-387. https://doi.org/10.1123/pes.2015-0249
Balboa-Castillo, T., Leon-Munoz, L. M., Graciani, A., Rodriguez-Artalejo, F. ve Guallar-Castillon, P. (2011). Longitudinal association of physical activity and sedentary behavior during leisure time with health-related quality of life in community-dwelling older adults. Health and Quality of Life Outcomes, 9(1), 47. https://doi.org/10.1186/1477-7525-9-47
Bozdağ, B. ve Özbek, S. (2020). Lise öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarının incelenmesi. Mediterranean Journal of Sport Science, 3(2), 395-406. https://doi.org/10.38021/asbid.838855 Connaughton, D., Wadey, R., Hanton, S. ve Jones, G. (2008). The development and maintenance of mental toughness: Perceptions of elite performers. Journal of Sports Sciences, 26(1), 83-95. https://doi.org/10.1080/02640410701310958
Crespo, M. ve Reid, M. M. (2007). Motivation in tennis. British Journal of Sports Medicine, 41(11), 769-772.
Çakır, E. (2019). Lise öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonları ile vücut kitle indeksi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(1-A), 30-39.
Çınar, Y., Yarayan, Y. E., İlhan, E. L. ve Ünvanlı, Y. (2020). Fiziksel aktiviteye katılım ile dijital oyun oynama arasındaki ilişkinin incelenmesi: Motivasyon boyutu. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(71), 687-695.

Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (2017). Self-determination theory: Basic psychological needs in motivation, development, and wellness. Guilford Publications.
Demirel, M., Varol, F., Bozoğlu, M. S., Kaya, A. ve Aksu, H. S. (2022). Rekreatif amaçlı tenis oynayan bireylerde akış deneyimi ve serbest zaman ilgilenimi. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (9), 54-66. https://doi.org/10.58455/cutsad.1135074
Gucciardi, D. F., Gordon, S. ve Dimmock, J. A. (2008). Towards an understanding of mental toughness in Australian football. Journal of Applied Sport Psychology, 20(3), 261-281. https://doi.org/10.1080/10413200801998556
Gülü, M. ve Yapıcı, H. (2022). Adölesanların fiziksel aktivite motive edicilerine ilişkin bakış açıları: Kesitsel bir çalışma. Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 24(2), 388-396. https://doi.org/10.24938/kutfd.1119505
Gümüş, B. ve Çakır, E. (2023). Deprem yaşayan genç bireylerin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ve sağlıklı beslenme düzeyinin incelenmesi. Kafkas Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(4), 15-30.
Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (5. baskı). Seçkin. Hazar, Z., Demir, G. T., Namlı, S. ve Türkeli, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ve fiziksel aktivite düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(3), 320-332.
İnan, M., Yıldırım, M. ve Şen, M. (2023). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarının incelenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 4(3), 61-68. Kaman, M. B., Gündüz, N. ve Gevat, C. (2017). Tenis sporcularının spora katılım motivasyonlarının incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 15(2), 65-72. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000309
Kudaş, D. S., Ülkar, D. B., Erdogan, D. A. ve Esraçırçı, D. (2005). Ankara ili 11-12 yaş grubu çocukların fiziksel aktivite ve bazı beslenme alışkanlıkları. Spor Bilimleri Dergisi, 16(1), 19-29.
Murcia, J. A. M., Blanco, M. D. S., Galindo, C. M., Villodre, N. A. ve Coll, D. G. C. (2007). Effects of the gender, the age and the practice frequency in the motivation and the enjoyment of the physical exercise. Fitness & Performance Journal, 6(3), 140-146.
Mutlu Bozkurt, T. ve Tamer, K. (2020). Ortaokul öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu düzeyi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 286-298.
Özer, M. (2021). Fiziksel aktivite, sağlık ve çevre. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(3), 3-16.
Öztürk, M. A. (2025). Ebeveyn eğitim durumuna göre fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ile fiziksel aktiviteye yönelik metaforik algı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 277-287. https://doi.org/10.17755/esosder.1523305
Roychowdhury, D. ve Morris, T. (2011, 11-14 Kasım). Examining participant motivation using the physical activity and leisure motivation scale (PALMS) [Konferans sunumu]. 6th Asian South Pacific Association of Sport Psychology International Congress, Taipei, Tayvan.
Sallis, J. F., Owen, N. ve Fisher, E. B. (2008). Ecological models of health behavior. K. Glanz, B. K. Rimer ve K. Viswanath (Ed.), Health behavior and health education: Theory, research, and practice (4. baskı, ss. 465-485) içinde. Jossey-Bass.
Stambulova, N. B. (2003). Symptoms of a crisis-transition: A grounded theory study. N. Hassmén (Ed.), SIPF Yearbook 2003 (ss. 97-109) içinde. Örebro University. Ströhle, A. (2009). Physical activity, exercise, depression and anxiety disorders. Journal of Neural Transmission, 116(6), 777-784. https://doi.org/10.1007/s00702-008-0092-x
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. baskı). Pearson.
Tekkurşun Demir, G. ve Cicioğlu, H. İ. (2018). Fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ölçeği (FAKMÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Human Sciences, 15(4), 2479-2492.
Tekkurşun Demir, G. ve Cicioğlu, H. İ. (2019). Fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ile dijital oyun oynama motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(3), 23-34.
Tekkurşun Demir, G. ve Hazar, Z. (2018). Dijital oyun oynama motivasyonu ölçeği (DOOMÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(2), 128-139.
Tekkurşun Demir, G. ve Mutlu Bozkurt, T. (2019). Dijital oyun oynama tutumu ölçeği (DOOTÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 1-18.
Trost, S. G., Owen, N., Bauman, A. E., Sallis, J. F. ve Brown, W. (2002). Correlates of adults' participation in physical activity: Review and update. Medicine and Science in Sports and Exercise, 34(12), 1996-2001. https://doi.org/10.1097/00005768-200212000-00020
Weinberg, R. S. ve Gould, D. (2019). Foundations of sport and exercise psychology (7. baskı). Human Kinetics.
Yaşar, O. M., Sunay, H. ve Gündüz, N. (2017). Spor merkezlerine üye olan bireylerin hizmet kalitesi algılarını etkileyen faktörlerin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 15(2), 85-92.
Yeşilyurt, C. ve İnan, H. (2021). Rekreatif amaçlı spor yapan bireylerde yaşamda anlam ve olumlu ve olumsuz duygulanım arasındaki ilişki. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 129-135. https://doi.org/10.30625/ijctr.1023613
Yıkılmaz, A. (2022). Determining the attitudes of university students who have sports education towards physical activity games (18-22 ages). Revista on line de Política e Gestão Educacional, 26, e022158. https://doi.org/10.22633/rpge.v26i00.17469
Yılmaz, A. ve Ulaş, M. (2016). Kadınların rekreatif alanlarda fiziksel aktivite yapma amaçları ve karşılaştıkları sorunlar. Spor Bilimleri Dergisi, 27(3), 101-117. https://doi.org/10.17644/sbd.296205

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor ve Rekreasyon, Egzersiz ve Spor Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Veysel Karani Çınar ^*
0009-0002-9384-532X
Türkiye

Murat Turğut
0000-0002-4050-6482
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

30 Haziran 2026

Kabul Tarihi

24 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA65ES69TG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çınar, V. K., & Turğut, M. (2026). REKREASYONEL TENİS OYNAYAN BİREYLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 207-218. https://izlik.org/JA65ES69TG

AMA

1.Çınar VK, Turğut M. REKREASYONEL TENİS OYNAYAN BİREYLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ. CUSPOR. 2026;7(2):207-218. https://izlik.org/JA65ES69TG

Chicago

Çınar, Veysel Karani, ve Murat Turğut. 2026. “REKREASYONEL TENİS OYNAYAN BİREYLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 7 (2): 207-18. https://izlik.org/JA65ES69TG.

EndNote

Çınar VK, Turğut M (01 Ağustos 2026) REKREASYONEL TENİS OYNAYAN BİREYLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 7 2 207–218.

IEEE

[1]V. K. Çınar ve M. Turğut, “REKREASYONEL TENİS OYNAYAN BİREYLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ”, CUSPOR, c. 7, sy 2, ss. 207–218, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65ES69TG

ISNAD

Çınar, Veysel Karani - Turğut, Murat. “REKREASYONEL TENİS OYNAYAN BİREYLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 7/2 (01 Ağustos 2026): 207-218. https://izlik.org/JA65ES69TG.

JAMA

1.Çınar VK, Turğut M. REKREASYONEL TENİS OYNAYAN BİREYLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ. CUSPOR. 2026;7:207–218.

MLA

Çınar, Veysel Karani, ve Murat Turğut. “REKREASYONEL TENİS OYNAYAN BİREYLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 2, Ağustos 2026, ss. 207-18, https://izlik.org/JA65ES69TG.

Vancouver

1.Veysel Karani Çınar, Murat Turğut. REKREASYONEL TENİS OYNAYAN BİREYLERİN FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIM MOTİVASYONLARININ İNCELENMESİ. CUSPOR [Internet]. 01 Ağustos 2026;7(2):207-18. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65ES69TG