TR
EN
DENEYİMLİ KADIN FİTNESS SPORCULARINDA PLİOMETRİK EĞİTİM: PATLAYICI KUVVET VE DİKEY SIÇRAMA KAPASİTESİNDE GELİŞİM
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, en az beş yıllık antrenman deneyimine sahip kadın fitness sporcularında sekiz haftalık pliometrik eğitimin dikey sıçrama (patlayıcı kuvvet) performansı ile statik ve dinamik denge üzerindeki etkilerini incelemektir. Yöntem: Otuz iki deneyimli kadın sporcu rastgele biçimde deney (n=16) ve kontrol (n=16) gruplarına ayrılmıştır. Tüm katılımcılara ön test–son test deseninde dikey sıçrama, tek ayak statik denge ve Y-Balance dinamik denge ölçümleri uygulanmıştır. Deney grubu olağan antrenmanlarına ek olarak yapılandırılmış bir pliometrik program uygularken, kontrol grubu yalnızca olağan antrenmanlarını sürdürmüştür. Veriler eşleştirilmiş ve bağımsız örneklem t-testleri ile Cohen d etki büyüklükleri kullanılarak çözümlenmiştir. Bulgular: Gruplar başlangıçta tüm değişkenlerde benzerdi (p>0.05). Deney grubunda dikey sıçrama anlamlı biçimde artmış (%3.7; p<0.001; dz=1.32, %95 GA [0.65, 1.99]), kontrol grubunda değişmemiştir; gruplar arası değişim farkı büyüktür (d=1.53, %95 GA [0.75, 2.32]; p<0.001). Dinamik dengede deney grubu lehine anlamlı gelişim (%3.4; d=0.94; gruplar arası p=0.004) gözlenmiştir. Statik dengede deney grubu içi gelişim anlamlı (%10.2; d=0.73) iken gruplar arası fark anlamlılık sınırındadır (p=0.055). Sonuç: Pliometrik eğitim, deneyimli kadın fitness sporcularında patlayıcı kuvvet ve dikey sıçrama kapasitesini anlamlı biçimde geliştirmekte (etki büyüklüğü büyük olmakla birlikte mutlak kazanım görece küçüktür), dinamik dengeye de olumlu yansımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Etik Beyan
Bu çalışma için Iğdır Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu Başkanlığı'ndan 20.09.2023 tarih ve 2023/17 sayılı karar ile etik kurul onayı alınmıştır.
Kaynakça
- Al Attar, W. S. A., Husain, M. A., Soomro, N., Sinclair, P. J., & Sanders, R. H. (2022). The effect of combining plyometrics exercises and balance exercises in improving dynamic balance among female college athletes: A randomized controlled trial. PM&R, 14(10), 1177–1187. https://doi.org/10.1002/pmrj.12690
- Bettariga, F., Maestroni, L., Martorelli, L., Turner, A., & Bishop, C. (2023). The effects of a 6-week unilateral strength and ballistic jump training program on the force–velocity profiles of sprinting. Journal of Strength and Conditioning Research, 37(7), 1390–1396. https://doi.org/10.1519/JSC.0000000000004424
- Brink, N. J., Constantinou, D., & Torres, G. (2022). Postactivation performance enhancement (PAPE) of sprint acceleration performance. European Journal of Sport Science, 22(9), 1411–1417. https://doi.org/10.1080/17461391.2021.1955012
- Cormie, P., McGuigan, M. R., & Newton, R. U. (2011). Developing maximal neuromuscular power: Part 1 – biological basis of maximal power production. Sports Medicine, 41(1), 17–38. https://doi.org/10.2165/11537690-000000000-00000
- Deng, N., Soh, K. G., Huang, D., Abdullah, B., Luo, S., & Rattanakoses, W. (2022). Effects of plyometric training on skill and physical performance in healthy tennis players: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Physiology, 13, 1024418. https://doi.org/10.3389/fphys.2022.1024418
- Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191. https://doi.org/10.3758/BF03193146
- Feng, G., Chen, R., Wu, C., & Liu, Y. (2026). The effects of combined balance and plyometric training on change-of-direction and dynamic balance: A meta-analysis. PLOS ONE, 21, e0346232. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0346232
- Granacher, U., & Behm, D. G. (2023). Relevance and effectiveness of combined resistance and balance training to improve balance and muscular fitness in healthy youth and youth athletes: A scoping review. Sports Medicine, 53(2), 349–370. https://doi.org/10.1007/s40279-022-01789-7
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Antrenman
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2026
Gönderilme Tarihi
11 Haziran 2026
Kabul Tarihi
25 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 2
APA
Gülfırat, Ö., & Tuna, G. (2026). DENEYİMLİ KADIN FİTNESS SPORCULARINDA PLİOMETRİK EĞİTİM: PATLAYICI KUVVET VE DİKEY SIÇRAMA KAPASİTESİNDE GELİŞİM. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 57-64. https://izlik.org/JA48JU33RR
AMA
1.Gülfırat Ö, Tuna G. DENEYİMLİ KADIN FİTNESS SPORCULARINDA PLİOMETRİK EĞİTİM: PATLAYICI KUVVET VE DİKEY SIÇRAMA KAPASİTESİNDE GELİŞİM. CUSPOR. 2026;7(2):57-64. https://izlik.org/JA48JU33RR
Chicago
Gülfırat, Ömür, ve Gökhan Tuna. 2026. “DENEYİMLİ KADIN FİTNESS SPORCULARINDA PLİOMETRİK EĞİTİM: PATLAYICI KUVVET VE DİKEY SIÇRAMA KAPASİTESİNDE GELİŞİM”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 7 (2): 57-64. https://izlik.org/JA48JU33RR.
EndNote
Gülfırat Ö, Tuna G (01 Ağustos 2026) DENEYİMLİ KADIN FİTNESS SPORCULARINDA PLİOMETRİK EĞİTİM: PATLAYICI KUVVET VE DİKEY SIÇRAMA KAPASİTESİNDE GELİŞİM. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 7 2 57–64.
IEEE
[1]Ö. Gülfırat ve G. Tuna, “DENEYİMLİ KADIN FİTNESS SPORCULARINDA PLİOMETRİK EĞİTİM: PATLAYICI KUVVET VE DİKEY SIÇRAMA KAPASİTESİNDE GELİŞİM”, CUSPOR, c. 7, sy 2, ss. 57–64, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48JU33RR
ISNAD
Gülfırat, Ömür - Tuna, Gökhan. “DENEYİMLİ KADIN FİTNESS SPORCULARINDA PLİOMETRİK EĞİTİM: PATLAYICI KUVVET VE DİKEY SIÇRAMA KAPASİTESİNDE GELİŞİM”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 7/2 (01 Ağustos 2026): 57-64. https://izlik.org/JA48JU33RR.
JAMA
1.Gülfırat Ö, Tuna G. DENEYİMLİ KADIN FİTNESS SPORCULARINDA PLİOMETRİK EĞİTİM: PATLAYICI KUVVET VE DİKEY SIÇRAMA KAPASİTESİNDE GELİŞİM. CUSPOR. 2026;7:57–64.
MLA
Gülfırat, Ömür, ve Gökhan Tuna. “DENEYİMLİ KADIN FİTNESS SPORCULARINDA PLİOMETRİK EĞİTİM: PATLAYICI KUVVET VE DİKEY SIÇRAMA KAPASİTESİNDE GELİŞİM”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 2, Ağustos 2026, ss. 57-64, https://izlik.org/JA48JU33RR.
Vancouver
1.Ömür Gülfırat, Gökhan Tuna. DENEYİMLİ KADIN FİTNESS SPORCULARINDA PLİOMETRİK EĞİTİM: PATLAYICI KUVVET VE DİKEY SIÇRAMA KAPASİTESİNDE GELİŞİM. CUSPOR [Internet]. 01 Ağustos 2026;7(2):57-64. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48JU33RR