Araştırma Makalesi

BEDEN EĞİTİMİ DERSİNDE ÖĞRETMEN MERKEZLİ DENEYİM VE AKRAN ETKİLEŞİMİNİN SOSYAL DIŞLANMAYA ETKİSİ

Cilt: 6 Sayı: 3 22 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

BEDEN EĞİTİMİ DERSİNDE ÖĞRETMEN MERKEZLİ DENEYİM VE AKRAN ETKİLEŞİMİNİN SOSYAL DIŞLANMAYA ETKİSİ

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi derslerinde öğrencilerin deneyimlediği öğretmen merkezli uygulamalar ile akran etkileşim düzeylerinin sosyal dışlanma algısı üzerindeki etkilerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Türkiye genelindeki ortaokul ve lise kademelerinde öğrenim gören 541 öğrenci ile yürütülmüştür. Veriler, “Beden Eğitimine Yönelik Olumlu Tutum Süreçleri Anketi”nin ilgili alt boyutları ile “Ergenler İçin Ostrasizm Deneyimleri Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Analiz sürecinde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Bulgular: Elde edilen bulgular, akran etkileşiminin sosyal dışlanma üzerinde anlamlı ve negatif bir etkisi olduğunu göstermiştir (β = −0.34; p < .01). Buna karşın, öğretmen merkezli deneyimlerin sosyal dışlanmayı anlamlı düzeyde yordamadığı belirlenmiştir (p > .05). Sonuç: Araştırma sonuçları, öğrenciler arası sosyal ilişkilerin, öğretimsel yapıya kıyasla sosyal dışlanma algısı üzerinde daha belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgu, beden eğitimi bağlamında sosyal dışlanmayı önlemeye yönelik uygulamaların, akran etkileşimini güçlendirecek şekilde yapılandırılması gerektiğine işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi, Sosyal dışlanma, Öğretmen merkezli deneyim, Akran etkileşimi, Yapısal eşitlik modellemesi

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akın, A., Doğan, R., Gönülalan, G. D., Atik, R., Çebiş, T., & Akın, U. (2014, April). Ergenler için Sosyal Dışlanma Ölçeği Türkçe Formunun geçerlik ve güvenirliği. Paper presented at the 1st Eurasian Educational Research Congress, April, 24-26, İstanbul, Turkey.
  2. Ashwin, P. (2003). Peer facilitation and how it contributes to the development of a more social view of learning. Research in Post-Compulsory Education, 8(1), 005-018. https://doi.org/10.1080/13596740300200137
  3. Askildsen, C. E. M., & Løndal, K. (2024). Practising in physical education: A study of a teacher's experiences and role enactment. European Physical Education Review, 30(1), 51-68. https://doi.org/10.1177/1356336X231183789
  4. Bailey, R. (2006). Physical education and sport in schools: A review of benefits and outcomes. Journal of school health, 76(8), 397-401.
  5. Cengiz, C. (2020). Ortaokul Beden Eğitimine yönelik olumlu tutum süreçleri anketinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences-IJSETS, 6(1), 19-30.
  6. Collins, M. (2004). Sport, physical activity and social exclusion. Journal of Sports Sciences, 22(8), 727-740. https://doi.org/10.1080/02640410410001712430
  7. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of marketing research, 18(1), 39-50.
  8. Gedzune, G. (2015). Awakening pre-service teachers to children's social exclusion in the classroom. Discourse and Communication for Sustainable Education, 6(1), 95. https://doi.org/10.1515/dcse-2015-0007

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

8 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

9 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yücekaya, M. A., & Sağın, A. E. (2025). BEDEN EĞİTİMİ DERSİNDE ÖĞRETMEN MERKEZLİ DENEYİM VE AKRAN ETKİLEŞİMİNİN SOSYAL DIŞLANMAYA ETKİSİ. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 229-237. https://izlik.org/JA74JF68CP
AMA
1.Yücekaya MA, Sağın AE. BEDEN EĞİTİMİ DERSİNDE ÖĞRETMEN MERKEZLİ DENEYİM VE AKRAN ETKİLEŞİMİNİN SOSYAL DIŞLANMAYA ETKİSİ. CUSPOR. 2025;6(3):229-237. https://izlik.org/JA74JF68CP
Chicago
Yücekaya, Mehmet Akif, ve Ahmet Enes Sağın. 2025. “BEDEN EĞİTİMİ DERSİNDE ÖĞRETMEN MERKEZLİ DENEYİM VE AKRAN ETKİLEŞİMİNİN SOSYAL DIŞLANMAYA ETKİSİ”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 6 (3): 229-37. https://izlik.org/JA74JF68CP.
EndNote
Yücekaya MA, Sağın AE (01 Aralık 2025) BEDEN EĞİTİMİ DERSİNDE ÖĞRETMEN MERKEZLİ DENEYİM VE AKRAN ETKİLEŞİMİNİN SOSYAL DIŞLANMAYA ETKİSİ. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 6 3 229–237.
IEEE
[1]M. A. Yücekaya ve A. E. Sağın, “BEDEN EĞİTİMİ DERSİNDE ÖĞRETMEN MERKEZLİ DENEYİM VE AKRAN ETKİLEŞİMİNİN SOSYAL DIŞLANMAYA ETKİSİ”, CUSPOR, c. 6, sy 3, ss. 229–237, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74JF68CP
ISNAD
Yücekaya, Mehmet Akif - Sağın, Ahmet Enes. “BEDEN EĞİTİMİ DERSİNDE ÖĞRETMEN MERKEZLİ DENEYİM VE AKRAN ETKİLEŞİMİNİN SOSYAL DIŞLANMAYA ETKİSİ”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 6/3 (01 Aralık 2025): 229-237. https://izlik.org/JA74JF68CP.
JAMA
1.Yücekaya MA, Sağın AE. BEDEN EĞİTİMİ DERSİNDE ÖĞRETMEN MERKEZLİ DENEYİM VE AKRAN ETKİLEŞİMİNİN SOSYAL DIŞLANMAYA ETKİSİ. CUSPOR. 2025;6:229–237.
MLA
Yücekaya, Mehmet Akif, ve Ahmet Enes Sağın. “BEDEN EĞİTİMİ DERSİNDE ÖĞRETMEN MERKEZLİ DENEYİM VE AKRAN ETKİLEŞİMİNİN SOSYAL DIŞLANMAYA ETKİSİ”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, c. 6, sy 3, Aralık 2025, ss. 229-37, https://izlik.org/JA74JF68CP.
Vancouver
1.Mehmet Akif Yücekaya, Ahmet Enes Sağın. BEDEN EĞİTİMİ DERSİNDE ÖĞRETMEN MERKEZLİ DENEYİM VE AKRAN ETKİLEŞİMİNİN SOSYAL DIŞLANMAYA ETKİSİ. CUSPOR [Internet]. 01 Aralık 2025;6(3):229-37. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74JF68CP