SPORCU BESLENME BİLGİSİ FARKINDALIĞI ÖLÇEĞİ GELİŞTİRİLMESİ, GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

This study aimed to develop a valid and reliable athlete nutrition knowledge awareness scale. Within the scope of the study, the athlete nutrition knowledge awareness scale was developed, and the R programming language psych package and SPSS 25 were used in data analysis. The study was conducted in 2025 with licenced athletes. Quantitative data collection methods were used within the scope of the study. A pilot application was conducted with 50 athletes. The 22-item five-point Likert-type scale was applied to 135 athletes, and EFA was conducted with the data obtained from the scale. Item-total correlations and factor loadings were examined, and items with a value below 0.40 were removed. As a result of the EFA, a two-factor structure consisting of 13 items was obtained. The first factor explained 25.114% of the total variance, and the second factor explained 23.751%; the total explained variance was found to be 48.865%. CFA was performed with the scale applied to 131 athletes, and model fit was evaluated with various fit indices (CFI, TLI, RMSEA, GFI, IFI). According to the CFA results, χ²/df = 1.044, RMSEA = .018, CFI = .995, TLI = .994, GFI = .954, SRMR = .071 were found, and the model was determined to have an excellent level of fit with the data. The developed scale consists of 13 items and 2 sub-dimensions named Basic Principles in Athlete Nutrition and Misconceptions in Athlete Nutrition. The internal consistency of the scale was evaluated with Cronbach’s Alpha coefficient. As a result of the analysis of the 13 items in the scale, the alpha value was found to be .772, which indicates that the overall scale has an acceptable internal consistency. The correlation between the factors was determined as .29. To test the assumptions of factor analysis, the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) sample adequacy test and Bartlett’s test of sphericity were applied. The KMO value was found to be .747, indicating that the sample was sufficiently adequate for factor analysis. Bartlett's test of sphericity was found to be significant (p < .001).

Bu araştırma geçerli ve güvenirliği sağlanmış sporcu beslenme bilgisi farkındalığı ölçeği geliştirilmeyi amaçlamıştır. Çalışma kapsamında; sporcu beslenme bilgisi farkındalığı ölçeği geliştirilmiş, verilerin analizinde R Yazılım Dili psych paketi ve SPSS 25 kullanılmıştır. Çalışma 2025 yılında, lisanslı sporcularla gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında nicel veri toplama yöntemleri kullanılmıştır. 50 sporcu ile pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. 22 maddeden oluşan beşli likert tipi ölçek 135 sporcuya uygulanan ölçekten elde edilen verilerle AFA yapılmıştır. Madde-toplam korelasyonları ve faktör yükleri incelenmiş, 0.40’un altında kalan maddeler çıkarılmıştır. AFA sonucunda 13 maddeden oluşan iki faktörlü bir yapı elde edilmiş, birinci faktör toplam varyansın %25.114’ünü, ikinci faktör %23.751’ini açıklamıştır; toplam açıklanan varyans %48.865 olarak bulunmuştur. 131 sporcuya uygulanan ölçekle DFA yapılmış, model uyumu çeşitli uyum indeksleriyle (CFI, TLI, RMSEA, GFI, IFI) değerlendirilmiştir. DFA sonuçlarına göre χ²/sd = 1.044, RMSEA = .018, CFI = .995, TLI = .994, GFI = .954, SRMR = .071 olarak bulunmuş ve modelin mükemmel düzeyde veriyle uyum sağladığı belirlenmiştir. Geliştirilen ölçek; 13 madde, Sporcu Beslenmesinde Temel ilkeler ve Sporcu Beslenmesinde Doğru Bilinen Yanlışlar olarak adlandırılan 2 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach’s Alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. Ölçekteki 13 maddenin analizi sonucunda Alpha değeri ,772 olarak bulunmuş, bu da ölçeğin genelinin kabul edilebilir bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Faktörler arasındaki korelasyon .29 olarak belirlenmiştir. Faktör analizi varsayımlarını test etmek amacıyla Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği testi ve Bartlett’s küresellik testi uygulanmıştır. KMO değeri .747 olarak bulunmuş ve bu değer, örneklemin faktör analizi için kabul edilebilir düzeyde yeterli olduğunu göstermiştir. Bartlett's küresellik testi anlamlı çıkmıştır (p < .001).