SPORCULARDA ÖZ DÜZENLEME BECERİLERİ İLE ÖZ YANSITMA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Ebru Karakuş; Kaan Karakuş; Burkay Cevahircioğlu

EN TR

EXAMINATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN SELF-REGULATION SKILLS AND SELF-REFLECTION LEVELS IN ATHLETES

Abstract

The purpose of this study is to examine the relationship between self-regulation skills and self-reflection levels in athletes. The sample of the study consists of a total of 320 participants, 141 female and 179 male, selected by random sampling method. In the study, “Sports Self-Regulation Scale (SSRS) and “Self-Reflection Scale of Athletes on Training and Competition (ASRSTC)” were used as data collection tools. Skewness and kurtosis coefficient test, independent sample t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Pearson correlation analysis were applied in the analysis of the data. When the study results were examined, no significant difference was found in the total and sub-dimension scores of the scale according to the gender variable. A significant difference was found between the ASRSTC self-testing sub-dimension scores of the athletes on training and competition according to the type of sport. A significant difference was found between the total score of the SSRS, application and evaluation sub-dimension scores and the total and sub-dimension scores of the ASRSTC according to the level of sport and the age of sport. A significant difference was found between the total score of the ASRSTC, experience and self-testing sub-dimension scores of the participants on training and competition according to the age of sport. As a result of the correlation analysis, a positive and highly significant relationship was found between the SSRS and the ASRSTC According to the results obtained, it can be said that as the level of self-regulation increases in athletes, their self-reflection skills also increase. In this direction, the cognitive awareness levels of athletes can be supported by adding self-regulation-based strategies (goal setting, planning, etc.) and self-reflection-focused activities (video analysis, individual evaluation, etc.) to the training processes.

Keywords

SPORCULARDA ÖZ DÜZENLEME BECERİLERİ İLE ÖZ YANSITMA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, sporcularda öz düzenleme becerileri ile öz yansıtma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi, tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 141 kadın ve 179 erkek olmak üzere toplam 320 katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışmada veri toplamak amacıyla “Sportif Öz Düzenleme Ölçeği” (SÖDÖ) ile “Sporcuların Antrenman ve Müsabakaya İlişkin Öz Yansıtma Ölçeği” (SAMİÖYÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde çarpıklık basıklık katsayısı testi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Çalışma sonuçları incelendiğinde cinsiyet değişkenine göre ölçek toplam ve alt boyut puanlarında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Spor türüne göre SAMİÖYÖ kendini test etme alt boyut puanları arasında anlamlı farklılık belirlenmiştir. Spor düzeyi ve spor yaşına göre SÖDÖ toplam puanı, uygulama ve değerlendirme alt boyut puanları ve SAMİÖYÖ toplam ve alt boyut puanları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Spor yaşına göre katılımcıların SAMİÖYÖ toplam puanı, deneyim ve kendini test etme alt boyut puanları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Korelasyon analizi sonucunda SÖDÖ toplam puanı ile SAMİÖYÖ toplam puanı arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre sporcularda öz düzenleme düzeyi arttıkça, öz yansıtma becerilerinin de arttığını söylenebilir. Bu doğrultuda, antrenman süreçlerine öz düzenleme temelli stratejilerin (hedef belirleme, plan yapma vb.) ve öz-yansıtma odaklı etkinliklerin (video analizi, bireysel değerlendirme vb.) eklenmesi ile sporcuların bilişsel farkındalık düzeyleri desteklenebilir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akeren, İ. (2022). Öz düzenleme psikoeğitim programının ergenlerde öz düzenleme ve psikolojik yardım gereksinimine etkisinin incelenmesi [Doktora Tezi]. Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Akeren, İ., & Çingöz, Y. E. (2023). Sportive Self-Regulation Scale (SSRS): Study of development, validity and reliability. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 8(23), 1146-1169. http://dx.doi.org/10.35826/ijetsar.592
Aybek, B., & Aslan, S. (2017). Öğretmen adaylarının öz-düzenleme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 13(3), 455-470. https://doi.org/10.17244/eku.331938
Balinan, Ş. (2022). Ortaöğretim öğrencilerinin öz düzenleme ve boş zaman yönetimlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Bandura, A. (2005). Guide for constructing self-efficacy scales. In Schunk, D. H., Meece, J. L., Pajares, F., & Urdan, T. Self-efficacy beliefs of adolescents (pp. 307-337). Information Age Publishing.
Büyüköztürk, Ş. (2008). Veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (31. baskı). Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
Cowden, R. G., & Meyer-Weitz, A. (2016). Self-reflection and self-insight predict resilience and stress in competitive tennis. Social Behavior and Personality: An İnternational Journal, 44(7), 1133-1149. https://doi.org/10.2224/sbp.2016.44.7.1133

Çakıroğlu, A. (2007). Üstbilişsel strateji kullanımının okuduğunu anlama başarı düzeyi düşük öğrencilerde erişi artırımına etkisi [Doktora tezi]. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
George, D., & Mallery, P. (2016). Frequencies. In IBM SPSS statistics 23 step by step. Routledge.
George, D., & Mallery, P. (2024). IBM SPSS statistics 29 step by step: A simple guide and reference.(18th Edition). Routledge.
Grant, A. M., Franklin, J., & Langford, P. (2002). The self-reflection and insight scale: A new measure of private self-consciousness. Social Behavior and Personality: An International Journal, 30(8), 821-835. https://doi.org/10.2224/sbp.2002.30.8.821
Hägglund, K., Kenttä, G., Thelwell, R., & Wagstaff, C. R. (2022). Mindful self-reflection to support sustainable high-performance coaching: A process evaluation of a novel method development in elite sport. Journal of Applied Sport Psychology, 34(6), 1125-1148. https://doi.org/10.1080/10413200.2021.1925782
Jonker, L., Elferink-Gemser, M. T., & Visscher, C. (2010). Differences in self-regulatory skills among talented athletes: The significance of competitive level and type of sport. Journal of Sports Sciences, 28(8), 901-908. https://doi.org/10.1080/02640411003797157
Kaplan, E. (2014). Beden eğitimi ve spor öğretmenliği öğrencilerinde öz-düzenleme: Ölçek uyarlama çalışması (Yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
Kaplan, E., & Certel, Z. (2018). Beden eğitimi ve spor öğretmenliği öğrencilerinin akademik öz-düzenlemelerinin incelenmesi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 8(1), 237-246. https://doi.org/10.13114/MJH.2018.394
Karaoğlu, B., & Pepe, O. (2020). Beden eğitimi öğretmen adaylarının akademik öz düzenleme becerilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(2), 214-224. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1190174 adresinden alındı.
Keskin, A. (2020). Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi dersine yönelik durumsal ilgilerinin algılanan yeterlilik ve öz düzenleme becerileri ile ilişkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
Kitsantas, A., & Zimmerman, B. J. (1998). Self-regulation of motoric learning: A strategic cycle view. Journal of Applied Sport Psychology, 10(2), 220-239. https://doi.org/10.1080/10413209808406390
Koçak, İ., & Karakaya, İ. (2023). Sporcuların antrenman ve müsabakaya ilişkin öz-yansıtma ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 28(3), 215-225. https://doi.org/10.53434/gbesbd.1297079
McPherson, S. L. (2000). Expert-novice differences in planning strategies during collegiate singles tennis competition. Journal of Sport and Exercise Psychology, 22(1), 39-62. https://doi.org/10.1123/jsep.22.1.39
Özkatar Kaya, E. (2018). Beden eğitimi öğretmeni adaylarının epistemolojik inançları, akademik öz-düzenleme ve öz-yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Doktora tezi]. Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kayseri.
Sarı, M. (2023). Meslek lisesi öğrencilerinin beden eğitimi dersine yönelik durumsal ilgileri ve algılanan öz düzenleme becerilerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
Solakumur, A. (2017). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme eğilimleri ile yansıtma yetenekleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bartın.
Tezel Şahin, F. (2015). Beden eğitimi ve spor yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerin öz düzenleme yeterliliklerinin incelenmesi. International Journal of Sport Culture and Science, 3(Özel Sayı, 4), 425-438. https://doi.org/10.14486/IJSCS406
Thorpe, K., & Barsky, J. (2001). Healing through self‐reflection. Journal of Advanced Nursing, 35(5), 760-768. https://doi.org/10.1046/j.1365-2648.2001.01908.x
Toering, T. T., Elferink-Gemser, M. T., Jordet, G., & Visscher, C. (2009). Self-regulation and performance level of elite and non-elite youth soccer players. Journal of Sports Sciences, 27(14), 1509-1517. https://doi.org/10.1080/02640410903369919
Trotter, M. G., Obine, E. A., & Sharpe, B. T. (2023). Self-regulation, stress appraisal, and esport action performance. Frontiers in Psychology, 14, 1265778. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1265778
Ural, A., & Kılıç, İ. (2005). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi (2. baskı). Detay Yayıncılık.
Wang, L. (2023). How self-reflection and resilience can affect pre-competition anxiety? Evidence from national competitive table tennis in adolescent players. Current Psychology, 42(14), 12034-12044. https://doi.org/10.1007/s12144-021-02473-1
Zimmerman, B. J. (2000). Attaining self-regulation: A social cognitive perspective. In M. Boekaerts, P. R. Pintrich, & M. Zeidner (Eds.), Handbook of self-regulation (pp. 13–39). Academic Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ebru Karakuş ^*
0000-0003-4157-2382
Türkiye

Kaan Karakuş
0000-0002-1568-7816
Türkiye

Burkay Cevahircioğlu
0000-0001-6281-9079
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

12 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

26 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

21 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

28 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA75GN77NE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karakuş, E., Karakuş, K., & Cevahircioğlu, B. (2025). SPORCULARDA ÖZ DÜZENLEME BECERİLERİ İLE ÖZ YANSITMA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 64-70. https://izlik.org/JA75GN77NE