SPOR HUKUKU KAVRAMINA YÖNELİK METAFORİK ALGILAR HAKEM, SPORCU VE SPOR YÖNETİCİSİ PERSPEKTİFLERİNDEN NİTEL BİR ANALİZ

The purpose of this study is to examine the metaphorical perceptions of athletes, referees, and sports managers, who are the three main actors of the sports ecosystem, regarding the concept of sports law. A total of 285 individuals (101 athletes, 89 referees, and 95 sports managers), selected via criterion sampling, participated in this study, which adopted a phenomenological research design. Data were collected through semi-structured forms, and participants were asked to complete the sentence "Sports law is like / similar to ...; because ... ". Content analysis method was used in the analysis of the data; the stages of examining the forms, compiling the metaphors, category development, interpreting the data, and ensuring validity and reliability were followed respectively. When the obtained data were examined, the participants developed a total of 175 different metaphors regarding the concept of sports law. When the obtained metaphors were analyzed according to their meanings, it was determined that all three groups developed a dual perception towards sports law, both functional (positive) and punitive (negative). Referees interpreted this concept mainly under the categories of source of justice, order and guidance, area of uncertainty, control and vulnerability, and discipline, punishment and career threat; athletes evaluated it in the categories of source of assurance, seeking rights and development, ruthless sanction, limitation and career threat, and dark stage, systemic ınsecurity and victimization; whereas managers evaluated it in the categories of corporate structure and strategic guide, sharp control and confrontation, and systemic collapse and risk. As a result, it is understood that sports law, which is theoretically seen as a source of justice, assurance, and corporate guidance, is actually experienced by the actors on the field as intense uncertainty, heavy auditing, ruthless sanction, and a career threat.

Bu araştırmanın amacı, spor ekosisteminin üç temel aktörü olan sporcular, hakemler ve spor yöneticilerinin spor hukuku kavramına ilişkin metaforik algılarının incelenmesidir. Nitel araştırma yaklaşımlarından olgubilim (fenomenoloji) deseninin benimsendiği bu çalışmaya, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 101 sporcu, 89 hakem ve 95 spor yöneticisi olmak üzere toplam 285 kişi katılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış formlar aracılığıyla toplanmış olup, katılımcılardan “Spor hukuku ... gibidir/benzer; çünkü ...” cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmış; formların incelenmesi, metaforların derlenmesi, kategori geliştirme, verilerin yorumlanması ile geçerlik ve güvenirliğin sağlanması aşamaları sırasıyla takip edilmiştir. Elde edilen veriler incelendiğinde, katılımcılar spor hukuku kavramına ilişkin toplam 175 farklı metafor geliştirmişlerdir. Elde edilen metaforlar anlamlarına göre analiz edildiğinde, her üç grubun da spor hukukuna karşı hem işlevsel (olumlu) hem de cezalandırıcı (olumsuz) olmak üzere çift yönlü bir algı geliştirdikleri saptanmıştır. Hakemler bu kavramı ağırlıklı olarak adalet, düzen ve rehberlik kaynağı, belirsizlik, denetim ve savunmasızlık alanı ile disiplin, ceza ve kariyer tehdidi kategorileri altında anlamlandırırken; sporcular güvence, hak arama ve gelişim kaynağı, acımasız yaptırım, sınırlandırma ve kariyer tehdidi ile karanlık sahne, sistemsel güvensizlik ve kurban edilme kategorilerinde; yöneticiler ise kurumsal yapı ve stratejik rehber, keskin denetim ve yüzleşme ile sistemsel çöküş ve risk kategorilerinde değerlendirmişlerdir. Sonuç olarak, teoride bir adalet, güvence ve kurumsal rehberlik kaynağı olarak görülen spor hukukunun, pratikte sahada aktörler tarafından yoğun bir belirsizlik, ağır denetim, acımasız yaptırım ve kariyer tehdidi olarak tecrübe edildiği anlaşılmaktadır.