Research Article

ANABOLİK STEROİD KULLANICILARINDA PSİKOLOJİK BAĞIMLILIK DÖNGÜSÜNÜN FENOMENOLOJİK İNCELEMESİ

Volume: 7 Number: 1 April 30, 2026
EN TR

ANABOLİK STEROİD KULLANICILARINDA PSİKOLOJİK BAĞIMLILIK DÖNGÜSÜNÜN FENOMENOLOJİK İNCELEMESİ

Öz

Bu bilimsel çalışma, anabolik androjenik steroid (AAS) kullanan erkeklerin dünyasındaki psikolojik bağımlılık döngüsünü derinlemesine çözümlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel odak noktası, AAS kullanımının sadece fiziksel performansı yükseltmeye yönelik teknik bir eylem olmadığı; bilakis benlik algısı, özgüven ve kimlik inşasıyla iç içe geçmiş psikolojik bir süreç olduğu varsayımından hareket etmektedir. Metodolojik izlek olarak nitel araştırma desenlerinden Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) yaklaşımının benimsendiği çalışmada, örneklem grubu en az bir dönem (kür) AAS tecrübesi bulunan 13 erkek katılımcıdan oluşturulmuştur. Mevcut literatür doğrultusunda açık uçlu sorulardan oluşan yapılandırılmış yazılı görüşme formu aracılığıyla çevrim içi fitness toplulukları, sosyal medya grupları ve ilgili dijital platformlar aracılığıyla toplanan veriler; YFA’nın analitik protokollerine uygun biçimde betimleyici, yorumlayıcı ve kavramsal analiz katmanlarından geçirilmiştir. Analiz neticesinde elde edilen bulgular; (1) başlama süreci, (2) psikolojik pekiştirme, (3) yoksunluk ve benlik çözülmesi ile (4) rasyonalizasyon ve yeniden başlama olmak üzere dört ana tema altında yapılandırılmıştır. Bulgular, AAS kullanımının lineer bir seyirden ziyade, başlama ve bırakma durakları arasında seyreden döngüsel bir psikolojik mekanizma inşa ettiğini göstermektedir. Özellikle yoksunluk evresinde hissedilen benlik çözülmesi ve buna eşlik eden derin psikolojik boşluk duygusunun, bireyi tekrar kullanım patikasına yönelten temel dinamiklerden biri olarak öne çıktığı görülmüştür. Bu çalışma, steroid kullanım dinamiklerinin psikolojik bağımlılık bağlamında anlaşılmasına katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Blouin, A. G., & Goldfield, G. S. (1995). Body image and steroid use in male bodybuilders. International Journal of Eating Disorders, 18(2), 159–165.
  2. Braun, V., & Clarke, V. (2013). Successful qualitative research: A practical guide for beginners. Sage.
  3. Braun, V., & Clarke, V. (2021). One size fits all? What counts as quality practice in (reflexive) thematic analysis? Qualitative Research in Psychology, 18(3), 328–352.
  4. Brower, K. J. (2002). Anabolic steroid abuse and dependence. Current Psychiatry Reports, 4(5), 377–387. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage.
  5. Finlay, L. (2002). “Outing” the researcher: The provenance, process, and practice of reflexivity. Qualitative Health Research, 12(4), 531–545.
  6. Grogan, S., Shepherd, S., Evans, R., Wright, S., & Hunter, G. (2006). Experiences of anabolic steroid use: A qualitative study of bodybuilders. Journal of Health Psychology, 11(6), 845–856.
  7. Guest, G., Namey, E. E., & Mitchell, M. L. (2013). Collecting qualitative data: A field manual for applied research. Sage.
  8. Hildebrandt, T., Langenbucher, J. W., Carr, S. J., & Sanjuan, P. (2007). Modeling population heterogeneity in appearance- and performance-enhancing drug use. Psychology of Addictive Behaviors, 21(4), 473–485.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sports Training

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2026

Submission Date

February 24, 2026

Acceptance Date

April 30, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 7 Number: 1

APA
Solak, E. (2026). ANABOLİK STEROİD KULLANICILARINDA PSİKOLOJİK BAĞIMLILIK DÖNGÜSÜNÜN FENOMENOLOJİK İNCELEMESİ. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 33-42. https://izlik.org/JA85NW34HU

s