ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE UYKU DAVRANIŞLARININ SPOR YAPMA DURUMU VE DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin uyku davranışlarının spor yapma durumu ve çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırma, 2025–2026 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Yozgat Bozok Üniversitesi’nde öğrenim gören 383 üniversite öğrencisi üzerinde yürütülmüştür. Veriler, Sporcu Uyku Davranışları Anketi (SUDA) ve araştırmacılar tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Tukey HSD çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Bulgular, aktif spor yapan öğrencilerin spor yapmayanlara kıyasla daha olumsuz uyku davranışlarına sahip olduğunu göstermiştir (d ≈ 0,34–0,70). Takım sporu yapan, spor yaşı daha uzun olan ve Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin uyku davranış puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (d ≈ 0,21–0.23; η² ≈ 0,020–0,048). Barınma türüne göre yapılan analizlerde, uyku verimliliği, uyku bozukluğu ve toplam puan açısından anlamlı farklılıklar bulunmuş; özellikle yalnız yaşayan ve devlet yurdunda kalan öğrencilerin daha olumsuz uyku davranışı sergilediği görülmüştür (η² ≈ 0,039–0,045). Buna karşılık akademik başarı düzeyine (GANO) göre anlamlı bir farklılık saptanmamış ve etki büyüklüklerinin ihmal edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir (η² < 0,01). Sonuç olarak, uyku davranışlarının spor özellikleri ve yaşam koşullarına bağlı olarak farklılaştığı; ancak elde edilen farkların çoğunda etki büyüklüklerinin düşük düzeyde olduğu görülmektedir. Bu bulgular, üniversitelerde uyku sağlığını destekleyici bütüncül yaklaşımların geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

The aim of this study is to examine university students’ sleep behaviors in relation to sport participation and various demographic variables. The study was conducted with 383 university students enrolled at Yozgat Bozok University during the fall semester of the 2025–2026 academic year. Data were collected using the Athlete Sleep Behavior Questionnaire (ASBQ; Turkish version) and a researcher-developed personal information form. Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Tukey HSD post hoc test were used for statistical analyses. The findings indicated that students who actively participate in sports exhibit more negative sleep behaviors compared to non-participants (d ≈ 0.34–0.70). In addition, students engaged in team sports, those with longer sport experience, and those studying in the Faculty of Sport Sciences demonstrated higher sleep behavior scores (d ≈ 0.21–0.23; η² ≈ 0.020–0.048). According to accommodation type, significant differences were found in sleep efficiency, sleep disturbance, and total sleep scores; students living alone or in dormitories showed more negative sleep patterns (η² ≈ 0.039–0.045). In contrast, no significant differences were found based on academic achievement (GPA), and effect sizes were negligible (η² < 0.01). In conclusion, sleep behaviors vary depending on sport-related characteristics and living conditions; however, most differences show small effect sizes. These findings indicate the need to develop comprehensive approaches to support sleep health in universities.